قطب نما وسيله كوچكي است به اندازه ساعت جيبي و يا كمي بزرگتر و مانند آن داراي صفحه مدرج و عقربه است. صفحه مدرج آن از صفر تا 360 يا 400 گراد و يا 6400ميليم تقسيم بندي مي‌شود.

img/daneshnameh_up/5/51/COMPASS.GIF

طرز كار قطب نما

عقربه قطب نما هنگام باز نمودن درب آن ، آزاد شده و حول محور خود مي‌چرخد و سپس به علت نيروي مغناطيسي كره زمين هميشه در يك جهت معين كه همان قطب شمال مغناطيسي است مي‌استد و آن را به ما نشان مي‌دهد. عقربه مذكور هيچگاه اشتباه نمي‌كند، مگر آنكه در نزديكي اشياي آهني يا فولادي و يا كابلي قرار گرفته باشد. بنابراين ، هنگام استفاده از قطب نما بايستي مطمئن شويم كه از اشياي انحراف دهنده آن ، بطور كلي دور است.



تصوير

كاربردهاي قطب نما

  • به كمك قطب نما مي‌توانيم گراي مغناطيسي كليه امتدادهاي مورد نظر را اندازه گرفته و با در دست داشتن گراي مغناطيسي يك امتداد ، جهت يابي بكنيم.
  • در كشتيها و هواپيماها براي جهت يابي از آن استفاده مي‌شود.
  • در صنايع نظامي كاربرد وسيعي دارد از جمله ديده‌بانها در مناطق عملياتي به كمك آن جهت يابي مي‌كنند.
  • در صنايع مخابرات ، كارهاي پژوهشي و ساختمان قبله نماها بكار برده مي‌شود.



تصوير

قطب نماي پيشرفته

قطب نماهاي پيشرفته كه بيشتر در صنايع مخابرات و امور نظامي بكار برده مي‌شوند، مجهز به سلولهاي شب نما مي‌باشند كه حتي در تاريكي شب عمل جهت نمايي را صورت دهند. اين نوع قطب نماها در دوربينهاي دو چشمي نظامي ، تانكها ، نفربرها و حتي در ساختمان برخي خودروهاي پيشرفته نيز بكار مي‌رود. از قطب نماهاي پيشرفته در اندازه گيري طول جغرافيايي و عرض جغرافيايي محل نيز استفاده مي‌كنند كه در نقشه خواني ، پياده سازي عمليات نظامي ، ديده باني در مناطق جنگي و ... نقش تعيين كننده دارند.

منبع: رشد